Латас Омер паша и беговска боранија

Што дру­го оче­ку­ва­ше од чо­век кој се са­мо­и­ден­ти­фи­ку­ва со тур­ски ва­зал и крв­ник на сво­јот на­род? Од единс­тве­ни­от ма­ке­дон­ски но­ви­нар кој бе­ше на аџи­лак кај Ми­ло­ше­виќ? Ако не по­сто­е­ше, Ла­тас мо­ра­ше да се из­мис­ли, мил мој Ма­ке­до­не­цу! И мо­ра да про­дол­жи да пи­шу­ва и да збо­ру­ва, за да те по­се­ту­ва де­ка си лек Пе­тко. И за „па­ши“ ка­ко не­го - са­мо бе­гов­ска бо­ра­ни­ја.

22:30 | 24.01.2010 | Автор: Бранко Героски

Пред не­кој ден до­бив пис­мо од чи­та­тел на не­дел­ни­кот „Се­га“ (ќе би­де об­ја­ве­но), со ед­но ин­те­рес­но твр­де­ње, кое се од­не­су­ва на уред­ни­кот на Си­тел и на „Ве­чер“, Дра­ган Пав­ло­виќ-Ла­тас. Авто­рот на пис­мо­то ве­ли де­ка Пав­ло­виќ сво­јот пре­кар го има до­би­е­но по „ма­ке­дон­ски­от крв­ник, Ср­би­нот Ми­хај­ло Ла­тас (1806-1871) од Ли­ка, кој во 1828 го­ди­на оди во Бос­на, ка­де што ја при­ма мус­ли­ман­ска­та ве­ра, вле­гу­ва во тур­ска­та ар­ми­ја под име­то Ла­тас Омар-па­ша, а е поз­нат по ге­но­ци­дот из­вр­шен во Ма­ке­до­ни­ја врз ин­те­ли­ген­ци­ја­та и врз ес­на­фот“.

Ја про­ве­рив таа ин­фор­ма­ци­ја од по­ве­ќе из­во­ри на ин­тер­нет и дој­дов до зак­лу­чок де­ка на­ши­от чи­та­тел знае што збо­ру­ва. Име­но, тој Ми­хај­ло Ла­тас, по­доц­на Ла­тас Омер-па­ша, е поз­на­та исто­ри­ска лич­ност. Го при­ма ис­ла­мот во Ба­ња Лу­ка во 1827 го­ди­на за да се спа­си по не­ко­ја про­не­ве­ра на па­ри. Во Истан­бул ста­ну­ва учи­тел по цр­та­ње на пре­сто­ло­нас­лед­ни­кот Аб­дул Ме­џид, а по­тоа, ко­га овој ја пре­зе­ма вла­ста, поч­ну­ва не­го­ва­та вој­нич­ка ка­ри­е­ра, ко­ја се све­ду­ва на за­ду­шу­ва­ње во крв на по­бу­ни­те во Ото­ман­ска­та им­пе­ри­ја. Во 1850 го­ди­на, кр­ва­во ја за­ду­шу­ва по­бу­на­та на бо­сан­ски­те аги и бе­го­ви, а три го­ди­ни по­доц­на не­ус­пеш­но се оби­ду­ва да ја освои и Цр­на Го­ра, по­ра­ди от­по­рот на Ав­стри­ја и Ру­си­ја.

До­ду­ша, не на­и­дов на по­да­то­ци за „ге­но­цид­ни“ актив­но­сти на Ла­тас Омер-па­ша на те­ри­то­ри­ја­та на де­неш­на Ма­ке­до­ни­ја, но се по­тсе­тив на ед­на зна­ме­ни­та ко­лум­на на Пав­ло­виќ-Ла­тас, под нас­лов „Скен­дер­бег“, во ко­ја тој (Пав­ло­виќ, по­вто­ру­вам!), пи­шу­ва: „Ми­хај­ло Ла­тас, Ср­бин од Ја­ња Го­ра над Книн, ка­ко млад ав­стро­ун­гар­ски офи­цер оди во Истан­бул и се ста­ва на рас­по­ла­га­ње на сул­та­нот. Пет­на­е­сет го­ди­ни по­тоа, ка­ко Омер-па­ша, Ла­тас (па­ша, а не бе­гов­ска бо­ра­ни­ја) ста­ну­ва мар­шал на тур­ска­та вој­ска, а пред смрт­та во 1865 и шеф на ге­не­рал­шта­бот на то­гаш нај­сил­на­та вој­ска во све­тот… Имал сре­ќа Скен­дер­бег што умрел сто го­ди­ни пред Омер-па­ша Ла­тас. За­тоа, за не­кој што се пре­зи­ва Ла­тас, Скен­дер­бег и оста­на­та­та бе­гов­ска бо­ра­ни­ја, и ден-де­нес се тоа што би­ле - про­вин­ци­ска ма­ло­гра­ѓан­шти­на. Ах­ме­ти не чи­тал до тол­ку. Пра­ша­ње е да­ли во­оп­што и чи­тал не­што по она ме­ди­цин­ско пу­сул­че за не­го­ви­от лик и де­ло со швај­цар­ски пе­чат…“.Не­ве­ро­јат­но, не­ли?! Оваа па­то­ло­шка са­мо­и­ден­ти­фи­ка­ци­ја на Ла­тас со сво­јот сла­вен пре­зи­ме­њак ка­жу­ва се за не­го­ва­та ва­зал­ска при­ро­да, од ко­ја са­ка да из­гра­ди не­ка­ква хе­рој­ска по­за. А ви­дов­ме што суд­би­на го снај­де отка­ко де­но­ви­ве во пе­ча­тот бе­ше по­со­чен ка­ко со­ра­бот­ник на раз­уз­на­вач­ки­те служ­би на Ми­ло­ше­виќ, па отка­ко за не­кол­ку ча­са до­би дип­ло­ма од ми­ни­стер­ка­та за вна­треш­ни ра­бо­ти Гор­да­на Јан­ку­лов­ска де­ка не е шпи­он, за на кра­јот Јан­ку­лов­ска да се са­мо­де­ман­ти­ра во сти­лот „та­зи дуп­ка не е дуп­ка“, а не­го­ви­от се­ме­ен при­ја­тел (спо­ред Пав­ло­виќ), пре­ми­е­рот Ни­ко­ла Гру­ев­ски, да ја од­мол­чи це­ла­та афе­ра. Нес­лу­чај­но по Скоп­је­во се ши­рат гла­си­ни де­ка Ла­тас се­пак е пу­штен низ во­да.
..............